(Díli) Manleuana- Reitor Universidade da Paz (UNPAZ) la aseita desizaun Parlamentu Nasionál atu sosa kareta foun ba Deputadu sira, tanba Deputadu sira iha Parlamentu Nasionál tu’ur de’it la halo fiskalizasaun, tanba ne’e la presiza sosa kareta foun ba sira
Reitor UNPAZ Adolmando Soares Amaral deklara pozisaun husi universidade sira klaru ona katak sei kontra tolál desizaun ne’ebé Parlamentu Nasionál deside.
“Instituisaun akadémiku no ema akadémiku nafatin ko’alia interese povu nian, ha’u hanoin deputadu sira durante hetan fasilidade oin-oin, dauk-dauk ne’e, husu ba deputadu sira hotu atu iha konsiensia rasik katak desizaun ne’e la di’ak ba povu, tanba sira nia mandatu mós falta tinan rua de’it atu remata”, Dehan Reitor UNPAZ Adolmando Amaral ba jornalista sira iha Resintu UNPAZ, Tersa foin lalais ne’e.
Adolmando konsidera deputadu sira iha Parlamentu Nasionál loron-loron tur de’it mak ko’alia, “ita hanoin la urjénsia para sira atu sosa kareta foun ba deputadu sira, sosa kareta foun atu halo saida, di’ak liu husik ba legislatura foun mai mak bele hare’e fali hodi sosa kareta sira ne’ebé laiha ona kondisaun, nune’e sira bele uza ba halo fiskalizasaun”, Adolmando subliña
Lideransa UNPAZ ne’e dehan deputadu sira ko’alia fiskalizasaun maibé la hetan ninia atividade fiskalizasaun iha terenu liu-liu iha postu administrativu sira.
“Deputadu sira agora ne’e sei mantein lai ho karreta sira agora ne’e hodi halo fiskalizasaun, ko’alia fiskalizasaun maibé to’o agora ita nunka hare’e deputadu sira halo fiskalizasaun iha baze, agora prosesu dezenvolvimentu governu hala’o ne’e Primeiru Ministru Kay Rala Xanana Gusmão mak iha terenu, ita nunka hare’e deputadu ida tun ba terenu halo fiskalizasaun ba ezekusaun projetu sira ne’ebé mak kompañia sira halo hela iha sidade no munisípiu sira’’, hatutan nia
Reitor ne’e salienta, tanba ne’e la iha razaun atu deputadu sira sosa karreta prado atu ba halo fiskalizasaun, dutante sira uza pajero sport ne’e sira la halo fiskalizasaun.
“Hatudu tok ba públiku hodi hatene tanba agora sira hakarak tan prado, sira uza pajero sport ne’e sira nunka hatudu ba ita katak fiskalizasaun durante sira nia mandatu ho pajero sport, rezultadu fiskalizasaun mak ida ne’ebé lori ba diskute iha plenária parlamentu”, reitor ne’e dehan
Adolmando husu bainhira governu aprezenta progresu reuniaun semenál ne’e sira aprezenta ka lae, maibé durante ne’e públiku nunka hare’e sira nia intervensaun iha ne’eba, deputadu sira iha parlamentu tur mak barak.
“Agora sira prezisa prado tanba tinan oin sira tun ba baze ona, hahú ba bosok ona povu, sira hare’e kondisaun estrada ne’ebé mak ho pajero sport ne’e la bele responde entaun ida ne’e mak sira tau orsamentu ba hola iha tinan oin atu bele tun ba bosok povu iha baze, pajero sport refere nia durasaun ekonomia hosi tinan 5 to’o tinan 10 maibé tanba sá mak pajero sport foin hola tinan 5 ba kotuk tenke troka ona prado, ne’e razaun ida ne’ebé la iha liu lojika”, dehan nia
Nia mós husu ba povu tomak atu labele fiar argumentu falsu ne’ebé deputadu sira aprezenta.
“Hanoin, agora imi mós matenek ona ne’ebé lalika fiar argumentu falsu ne’ebé deputadu sira aprezenta tanba sira agora ne’e hanoin hela atu ba bosok povu, tinan oin ne’e presiza duni karreta ne’ebé di’ak, lae sira ba tama le’et sira ne’e halo nusa, ita hare’e rasik deputadu sira halo fiskalizasaun ne’e iha Díli laran de’it, ita nunka hare’e sira halo fiskalizasun hanesan primeiru Ministru hamrik hodi orienta kompañia sira atu dudu dezenvolvimentu”, Reitor ne’e hatutan
Nune’e nia dehan, Prezidente Repúblika José Ramos Horta apoiu sosa viatura foun ba deputadu tanba fulan fulan Parlamentu Nasionál aprova osan ba Prezidente viajen ba rai-liur.
“Prezidente Repúblika apoiu parlamentu atu sosa kareta ba deputadu, Prezidente tenke konkorda tanba fulan-fulan nia sai hela de’it, karik nia la konkorda mak deputadu sira sei la hatan Prezidente ba rai-liur, tanba ne’e Prezidente tenke konkorda para nia fulan-fulan halo viajen ba rai liur”, informa reitor UNPAZ
Reitor Adolmando mós kestiona kona-ba Prezidente Repúblika José Manuel Ramos Horta nia viajem ba estranjeiru tanba viajen ne’ebé gasta osan povu nian, viajen Prezidente Repúblika sai ne’e investór hira mak tama ona mai halo investimentu iha ne’e, ida ne’e mos kontribui ba gasta Orsamentu Jerál Estadu nian.
“Iha deklarasaun Prezidente Repúblika nian katak karreta hirak ne’e la’os ba sira nia individu maibé ba instituisaun no sei la lori fila, maibé iha tinan rua ikus ne’e ita presiza karreta prado, nusá tinan rua ne’e sira tau atensaun ba povu ne’ebé besik ona ba risku”, haktuir nia
Adolmando Amaral subliña, “Prezidente Repúblika fulan-fulan sai hela de’it tanba hetan hela autorizasaun husi parlamentu nasionál tanba ne’e mak prezidente reforsa tan parlamentu hola kareta para depois fulan sai fali karik bele hetan autorizasaun husi Parlamentu Nasionál”, tenik nia
Nune’e nia dehan, se sira obriga mak kamada intelektuál no sosiedade sívil sei organiza atu foti asauan hasoru sira, agora iha faze reuniaun intensivu, sira sei hare’e ba buat sira ne’e hotu, maibé hakarak manifestasaun ida ne’ebé pasífiku, kontribui ba paz no estabilidade.
Enkuantu Referênsia hatudu ona katak patrimóniu estadu nian ne’ebé depois remata sira nia mandatu, sira leilaun tiha, tuir fali mai pajero mós sira leilaun hela, pajero sport ne’e mak sira seidauk lelaun, maibé sira sosa prado, entaun pajero sport ne’e sira sei lelaun tan.
“Referênsia hatudu hela ba ita dehan patrimóniu estadu nian, ne’e sira nia polítika de’it, ikus mai mandatu hotu, sira sei la entrega”, hakotu Adolmando
Jornalista: Rogerio Anuno
Editora. : Sandi Belo
