(Bobonaro) Balibo-Asosiasaun Jornalista Timor-Leste (AJTL) kestiona ho envolvimentu asosiasaun no jornalista sira iha komemorasaun loron Balibo Five no Loron Liberdade Imprensa, tanba la fó oportunidade no limita jornalista sira atu ko’alia.
Relasiona ho komemorasaun trajedia Balibo Five ba dala 50 no loron Liberdade Imprensa ne’ebé mak realiza husi Konsellu Imprensa no Sekretaria Estadu Komunikasaun Sosiál iha Balibo, AJTL kestiona tanba la Envolve Asosiasaun no jornalista sira atu ko’alia no espresa saida mak sira enfrenta iha baze.
Xefe Advokasia AJTL, Scos Vieira hatete, loron liberdade imprensa nasionál ne’e atu fó importansia ba imprensa sira atu koa’lia saida mak sira sente
“Kona-ba envolvimentu asosiasaun sira iha loron liberdade imprensa ne’e, ita hatene ida ne’e loron nasionál ba imprensa entaun esensia husi loron ne’e mak atu fó importansia ba imprensa sira atu ko’alia saida mak sira sente, ita labele halakon nia esensia ne’e, tanba ne’e mak ita hare’e jornalista sira mai partisipa no rona de’it, maibé sira la ko’alia saida mak sira sente, lolos ema tenki rona jornalista sira tanba ita hare’e lei balu husi parte governu koko halo atu impede, oinsá mak atu ko’alia, tanba ne’e mak tenki fó oportunidade barak, iha kalan reflesaun nasionál mós sira fó oportunidade limitadu, ita hakarak jornalista mak tenki ko’alia barak nune’e ema bele rona no hatene saida mak jornalista sira enfrenta iha baze”, dehan Xefe Advokasia AJTL, Scos Vieira, bainhira halo konferensia imprensa iha Balibo, Kinta16/10/2025
Xefe advokasia ne’e ne’e dehan, esensia husi demokrasia ne’e mak liberdade, esensia husi liberdade mak oinsá livre espresa saida mak ita halo no saida mak povu iha baze sente, se jornalista la transforma nia an ho lolos oinsá mak nia atu transforma komunidade.
Nia mós fó hanoin ba Konsellu Imprensa (KI-TL) katak envolvimentu jornalista sira ne’e importante tanba ne’e loron nasionál imprensa “ita nia loron ita mak tenki ko’alia barak depois governu ka eatadu mak rona fó resposta no halibur ita nia ideia sira ne’e, atu halo lejislasaun karik tenki kontribui ba liberdade imprensa”.
“Konsellu Imprensa la envolve direita jornalista no asosiasaun sira, parte ida atu limita ituan ita nia envolvimentu ne’e, tanba asosiasaun sira enkontru ho KI dala rua ka dala tolu, maibé ikus mai la realiza”, nia hatutan
Nia mós sujere ba Konsellu Imprensa tinan oin karik fó tempu barak liu ba jornalista sira atu ko’alia sira nia aspirasaun no sira nia problema, tanba estadu ida eziste atu rezolve, demokrasia ne’e buras bainhira liberdade imprensa ne’e valoriza.
Hatan ba kestaun ne’e Prezidente Konsellu Imprensa António M.D. Cesar Moniz Mali, hatete, Organizasaun ne’ebé mak sente nain ba komemorasaun ida ne’e, karik la hetan oportunidade atu partisipa, tanba faillansu tékniku ruma ne’ebé la tuir planu, imi iha razaun atu kritika, imi iha razaun atu lamenta, tanba imi mós hakarak kontribui ba komemorasaun ida ne’e.
“Ita hatene katak trajedia Balibo Five ne’e, hanesan abut ida, inspirasaun ida ba jornalista hotu-hotu atu aten brani hodi haklaken lia loos, maske iha difikuldade, iha susar nia laran, iha perigu nia laran to’o lakon nia vida, entaun ha’u hanesan prezidente Konsellu Imprensa, ha’u komprende ita bo’ot sira balun kecewa, tanba la hola parte iha komemorasaun ida ne’e hanesan partisipante ne’ebé mak hakarak kontribui buat ruma, maibé ha’u hakarak hatete ba ita bo’ot sira komemorasaun ida ne’e, servisu hamutuk entre Konsellu Imprensa ho Sekretaria Estadu Komunikasaun Sosiál (SECOMS sigla português), entaun ami fahe servisu”, nia realsa.
Prezidente KI ne’e hatutan, iha preparasaun ne’e iha duni kordenasaun ho asosiasaun jornalista no média sira, asosiasaun sira hotu atu partesipa iha komemorasaun ida ne’e, liuhusi asaun solidariedade, ne’ebé loloos ohin hahú husi tuku 7:00 dader to’o tuku 9:00 dader, asaun ne’e halo husi asosiasaun jornalista sira, ida ne’e planu ne’ebé mak iha ona.
“Maibé ninia implementasaun tanba sá mak la akontese, ida ne’e fora husi ha’u nian kontrolu, tanba ami deside sasan ne’e iha nivel polítiku nian, ezekusaun nian, implementasaun ne’e parte ezekutivu no komisaun organizadora mak organiza buat ne’e, mas dala ida tan, ha’u simu ita bo’ot sira nia kritika, ita bo’ot sira iha duni direitu no razaun duni atu kritika, tanba buat ne’ebé ita planu lala’o tuir buat ne’ebé iha”, informa nia
Nune’e prezidente Konsellu Imprensa mós rekoñese katak ida ne’e sira nia faillansu no nia prontu simu todan ne’e
“Ha’u rekoñese ida ne’e faillansu ida, ha’u prontu simu todan ida ne’e”, nia rekoñese
Nia hatutan, Konsellu Imprensa hakarak envolve ema hotu, tanba ne’e mak KI halo enkontru ho asosiasaun sira dala dua ka dala tolu, maibé nia implementasaun iha terenu mak oin seluk fali.
“Envolvimentu ne’e ami hakarak envolve ema hotu, maibé ha’u hanoin ida ne’e kestaun iha kordenasaun de’it, ha’u hanesan prezidente Konsellu Imprensa ho imi nia reprezentante jornalista média nian iha KI, ami mós rona imi nia lian katak tenke envolve asosiasaun jornalista sira iha atividade ida hanesan ne’e, entaun iha enkontru no plenaria ami hato’o tenke envolve asosiasaun jornalista sira, tanba ne’e mak Konsellu Imprensa enkontru dala rua ka tolu ho asosiasaun sira maibé nia implementasaun iha tereinu mak oin seluk fali”, tenik nia.
Jornalista: Sandi Belo
Editora: Quisânia Gleide
