(Ermera), Gleno, 14/08/2026 — Juventude Timor-Leste iha papél importante iha prosesu luta ba restaurasaun independénsia no kontinua ho kontribuisaun iha prosesu konstrusaun nasaun. Ida-ne’e hateten husi Primeiru Ministru no oradór iha atividade Meet The Press, organizada husi Sekretariadu Estadu Komunikasaun Sosiál (SECOMS), iha Gleno, Ermera, sexta-feira (14/8).
Atividade ne’e ho tema “Partisipasaun Juventude Timor-Leste iha Prosesu Konstrusaun Nasaun”. Iha nia intervensaun, oradór hateten katak juventude iha ona envolvimentu bo’ot desde tempu luta ba independénsia, inklui iha períodu formasaun estrutura governasaun iha 1975.
“Ita nia estadu hahú kedas iha tempu Resisténsia, no joven barak maka partisipa. Bainhira ita programa ita nia independénsia, joven mak maioria iha momentu forma estrutura governasaun iha 1975,” hateten nia.
Nia hateten katak, bainhira luta armada iha foho hasoru frakeza no presiza reforsa, juventude kontinua tama hodi hametin luta. Juventude mós envolve an iha movimentu klandestina no organizasaun sira ne’ebé kontribui ba kontinuidade luta.
Segundu nian, prosesu ida-ne’e kontinua to’o tempu formasaun organizasaun no estrutura polítika iha Resisténsia, inklui Frente Klandestina no estrutura sira seluk ne’ebé prepara luta ba independénsia.
Nia relata katak iha períodu ida, nia hamutuk ho Juvêncio Martins sai koordenadór iha estrutura juventude, ho partisipasaun husi lideransa organizasaun sira hanesan Ojetil, Objelatil, Sagrada Família, RENETIL, Fuan Domin no organizasaun sira seluk.
“Lideransa hotu-hotu iha laran, hanesan Ojetil, Objelatil, Sagrada Família, Renetil, Fuan Domin no seluk, tan nee lideransa kolektiva atu hasoru eleisaun iha momentu ne’ebá,” hateten nia.
Oradór mós esplika katak partisipasaun juventude la limita de’it ba área polítika, maibé mós hola parte iha setór komunikasaun no mobilizasaun. Iha tempu ne’ebá, setór média lidera husi Fernando Lasama, no juventude mós iha responsabilidade iha área komunikasaun sosiál.
Tuir nia depoimentu, nia rasik iha responsabilidade hanesan koordenadór Departamentu Mobilizasaun Polítika. Enkuantu, estrutura interior no exterior iha ema sira seluk ne’ebé responsabiliza ba koordinasaun, inklui Sr. David, Sr. Azeo Pereira no Amu Filomeno Jacob.
Oradór ne’e subliña katak partisipasaun juventude iha Resisténsia sai parte importante husi transformasaun no kontinuidade luta, husi fase sira diferente to’o ba estrutura polítika no organizasaun CNRT.
“Ita bele dehan joven inklina aan iha parte Resisténsia nee. Transformasaun no konsisténsia husi prosesu luta nian, husi AISDET ba FRETILIN, mai fali CNRM ba CNRT rasik, mos determinasaun nee joven hotu kedas,” hateten nia.
Nia afirma katak esperiénsia husi juventude iha tempu Resisténsia tenke sai patrimóniu ida atu inspira jerasaun foun atu kontinua kontribui ba dezenvolvimentu no konstrusaun Timor-Leste.
Atividade Meet The Press ne’e mós sai nu’udar espasu atu fahe esperiénsia istórika no reflete kona-ba kontribuisaun juventude, la’ós de’it iha luta ba independénsia, maibé mós iha dezenvolvimentu no futuru nasaun.
Jornalista: Ana Maria da Silva
Editor : Felisberto F. da Costa















