(Díli), Pantai kelapa 09/10/2026 – Instituisaun Nasionál Kombate HIV-SIDA (INCSIDA) hala’o Sensibilizasaun ida ho objetivu atu hasa’e koñesimentu no konsiénsia públika kona-ba importánsia prevensaun HIV iha Timor-Leste.
Incsida Hamutuk, hamutuk ho Polísia Nasionál Timor-Leste (PNTL), hala’o atividade sensibilizasaun ba estudante sira iha Sentru Formasaun Tane Foturu. Atividade ida-ne’e envolve estudante sira husi área aprendizajen Língua Korea, Língua Portugés, Língua Inglés no Juventude sira hotu.
Semináriu ne’e sai hanesan meiu ida atu fahe informasaun no edukasaun ba públiku kona-ba dalan transmisaun HIV, medida prevensaun, no importánsia atu hametin responsabilidade individuál no kolektiva hodi prevene transmisaun HIV. Liuhusi atividade ida-ne’e, INCSIDA espera katak partisipante sira bele aumenta sira-nia koñesimentu, komprende di’ak liután kona-ba HIV, no kontribui ba esforsu hamutuk atu harii komunidade ne’ebé saudavel, seguru no livre husi diskriminasaun hasoru ema ne’ebé moris ho HIV.
Tuir presidente INCSIDA Daniel Marçal hatete katak Maski numeru moras HIV kontinua sae iha Timor leste maibe liuhusi esforsu sensibilizasaun koñesimentu kona-ba moras ne’e la’o makaas, komunidade komesa halakon ona stigma no iha konsiensia hodi hakbesik an ba postu saudé sira atu halo teste ran ba moras HIV nian.
“Objetivu husi Semináriu ne’e atu ita hotu hamutuk atu hapara risku transmisaun virus HIV nian, liuhusi fahe koñesimentu ba malu,” hateten Daniel Marçal iha salaun INCSIDA pantai kelapa.
Iha sorin seluk Direitor ezecutivo esperansa Tane futuru, hato’o nia agradese ba INCSIDA tanba bele fo koñesimentu no sensibilizasaun ne’ebé importante tebes ba estudante formasaun Esperansa Tane Futuru, hodi bele aprende no hatene kle’an transmisaun virus hodi prevene moras ne’e.
“Liuhusi sensibilizasaun ne’e sentru formasaun juventude ne’ebé akumula jovén barak bele hetan koñesimentu atu fanu sira nia hanoin atu bele prevene sira nia-an husi transmisaun moras ida ne’e tanba virus ne’e perigu, haree ba numeru moras ne’e kontinua sae, tanba ne’e prevene kedan duke kura” hateten Mauriçio Guteres.
Iha fatin hanesan partisipante Graciano Ximenes husi Formasaun Esperansa tane futuru hatete, formasaun transmisaun virus HIV ne’e importante tebes ba Partisipante sira hodi bele koñese no hatene kle’an moras ida ne’e.
“Iha formasaun ne’e nia laran ami komprende katak iha Timor Leste moras HIV/SIDA sirkula ho pursentu ne’ebé bo’ot nune’e ita tenke tuir formasaun atu bele komprende saida mak moras HIV/SIDA iha Timor Leste” nia hatutan.
Aleinde prevensaun, kombate estigma no diskriminasaun mós sai hanesan responsabilidade komunidade. Liu husi semináriu ne’e, espera katak konsiénsia públika kona-ba HIV sei aumenta no komunidade sei sai parte ativa iha esforsu atu prevene transmisaun virus ne’e.
Jornalista: Indaria Soares
Editor: Ana Maria da Silva















