Saúde  

Sefe Suku Kulu hun Apela Ba Komunidade Tenki Halo Teste Sedu Atu Hatene Moras HIV/SIDA

(Díli), Kulu hun 14/10/2026 – Organizasaun INCSIDA, I.P., hamutuk ho lideransa Suku Kulu Hun, kontinua hametin edukasaun no sensibilizasaun ba komunidade kona-ba HIV/SIDA, ho objetivu atu hasa’e koñesimentu públiku, liuliu iha grupu joven sira, kona-ba prevensaun, asesu ba servisu saúde no importánsia atu hamenus estigma no diskriminasaun hasoru ema ne’ebé moris ho HIV.

Inisiativa ne’e sai hanesan parte ida husi esforsu atu aproxima informasaun saúde ba komunidade, konsidera katak nafatin iha ema balu ne’ebé seidauk iha komprensaun ne’ebé adekuadu kona-ba HIV/SIDA, dalan transmisaun no medida prevensaun ne’ebé apropriada.

Sefe Suku Kulu Hun, Deus D. Martins hatete katak sensibilizasaun iha nivel suku importante atu komunidade, liuliu juventude, bele hetan informasaun ne’ebé loos no komprende di’ak kona-ba prevensaun HIV/SIDA.

“Ami hakarak komunidade, liuliu joven sira, iha koñesimentu ne’ebé di’ak kona-ba HIV/SIDA, atu sira bele foti desizaun ne’ebé responsavel ba sira-nia saúde no futuru,” hateten Sefe Suku Kulu Hun, Deus D. Martins iha sede suku Kulu hun 14/10/2026.

Nia aumenta katak kooperasaun entre lideransa lokál, instituisaun relevante no komunidade presiza kontinua atu garante katak mensajen edukasaun saúde bele to’o ba sidadaun hotu.

Iha fatin hanesan Prezidente INCSIDA, I.P., Daniel Marçal, subliña katak hasa’e konsiénsia públiku kona-ba saúde seksuál, prevensaun no risku relasionadu ho atividade seksuál sai hanesan responsabilidade hamutuk entre autoridade no komunidade.

“Edukasaun no informasaun ne’ebé lo’os importante tebes atu ajuda komunidade komprende risku no halo desizaun ne’ebé seguru no responsavel atu proteje saúde,” hatutan Prezidente INCSIDA, I.P., Daniel Marçal.

Nia mós subliña katak atividade sensibilizasaun iha nivel aldeia, suku, postu administrativu no munisípiu bele sai dalan importante atu fahe informasaun kona-ba prevensaun HIV/SIDA no servisu saúde ne’ebé disponivel.

Aleinde ne’e, nia fó atensaun ba problema estigma no diskriminasaun ne’ebé bele halo ema balu sente ta’uk atu halo teste ka buka tratamentu. Tanba ne’e, presiza promove atitude respeitu no solidariedade ba ema hotu, inklui sira ne’ebé moris ho HIV.

Iha sorin seluk Ministériu Saúde Ofisial VCCT/PITC, Simião Lopes Pereira hatutan katak liuhusi Programa Nasionál Kontrolu Doensa no Programa Nasionál HIV, kontinua hametin esforsu atu hadi’a asesu ba teste, tratamentu no servisu saúde ba komunidade iha munisípiu sira.

Esforsu ne’e inklui dezenvolvimentu planu estratéjiku atu hametin kontrolu HIV iha munisípiu 13, hametin sentru tratamentu no referál, no hadi’a kualidade atendimentu ba pasiente sira.

Ministériu Saúde mós fó importánsia ba formasaun profisionál saúde, inklui enfermeiru no parteira, atu garante katak pasiente simu atendimentu ho respeitu, privasidade no sensibilidade, la ho diskriminasaun ka julgamentu.

Ho edukasaun ne’ebé kontinua, asesu ba informasaun ne’ebé lo’os no kolaborasaun entre instituisaun no komunidade, espera katak koñesimentu públiku kona-ba HIV/SIDA sei aumenta, juventude sei sai responsavel liu iha desizaun kona-ba saúde, no ema ne’ebé moris ho HIV bele asesu ba servisu saúde ho seguru no dignidade.

Mensajen prinsipál husi esforsu sensibilizasaun ne’e mak prevensaun HIV/SIDA la’ós de’it responsabilidade instituisaun saúde, maibé mós responsabilidade komunidade tomak, liuhusi koñesimentu, atitude responsavel no respeitu ba ema hotu.

 

               Jornalista:      Lino Josman

             Editor:               Ana Maria da Silva