(DÍLI),Jardim 5 de Maiu 16/062026 – Liu-husi konferensia imprensa Estudante husi Postu Administrativu Baguia,Munisipiu Baukau husu Governu atu lalais halo rehabilitasaun ba estrada ne’ebé liga Posto Baguia Kota ba Suku Haekoni, Ossohuna no Afaloikai, ho kondisaun estrada ne’e atualmente a’at no grave husi kauza husi udan bo’ot durante semana hirak ikus ne’e, ho nune’e difikulta transporte publiku no movimentasaun komunidade hodi asesu ba servisu no lori produtu ba merkadu.
Klibur no Estudante Juventude Baguia (KEJB) deklara,problema infraestrutura estrada iha área refere sai ona preokupasaun públiku no hetan atensaun bo’ot iha média sosial, husi komunidade husi suku 10 iha Postu Administrativu Baguia, partikularmente Haekoni, Ossohuna no Afaloikai, durante tinan barak kontinua husu Governu atu hadia estrada hodi fasilita asesu ba edukasaun, saúde, merkadu no servisu públiku sira.
“desde restaurasaun independénsia no durante transisaun Governu, problema infraestrutura estrada kontinua sai dezafiu bo’ot ba komunidade sira husi Posto Administrativu Baguia, maske pedidu barak hato’o ba autoridade kompetente sira, to’o oras ne’e dadaun seidauk iha solusaun hodi responde ba nesesidade komunidade nian”dehan KJB iha konferensia imprensa nebe’e realiza iha jardim 05 de maio Dili, Foin lalais ne’e.
Tuir Klibur no Estudante Juventude Baguia (KEJB), situasaun sai grave liu bainhira udan ho intensidade a’as, husi loron 11 to’o loron 14 fulan Maiu tinan 2026, estrada iha área Sarawai, Suku Haekoni, komesa sofre estragus ne’ebé difikulta movimentasaun komunidade no transporte.
“Iha loron 15 Maiu 2026, udan aumenta tan ho intensidade bo’ot ne’ebé halo mota iha Sarawai kotu totalmente no interrompe transporte públiku no privadu,” Klibur no Estudante Juventude Baguia (KEJB) hatutan
Sira deklara,atu responde ba situasaun ne’e autoridade suku no komunidade sira organiza malu hodi harii ponte tradisionál provizóriu ne’ebé uza ai no au, maibé ponte refere konsidera la seguru, liuliu bainhira udan kontinua tun no volume be’e aumenta, situasaun ne’e fó risku bo’ot ba utilizadór sira, inklui estudante, inan-aman no komunidade.
KJB refere mós katak, tuir notísia ne’ebé públika husi Suara Timor Lorosa’e (STL), ekipa tékniku munisipál halo ona observasaun ba área afetada sira, maibé to’o agora seidauk iha intervensaun emerjénsia konkreta atu normaliza kondisaun estrada ne’e.
Problema infraestrutura ne’e, tuir KEJB la limita de’it ba área Sarawai, Fatin seluk hanesan Bubulubu, Samalari, Lakamutu, Larisula Defawasi, Wakala, Alawakraik no Alawaleten mós enfrenta kondisaun estrada aat no rai monu ne’ebé difikulta movimentasaun komunidade.
“Kondisaun estrada ne’ebé aat mós fó impaktu bo’ot ba ekonomia komunidade, maioria família iha Haekoni, Ossohuna no Afaloikai depende ba atividade agrikultura atu sustenta moris lorloron, produtu agrikultura hanesan koto, fehuk, talas, ai-manas, lakeru mutin, bua-malus no produtu seluk normalmente fa’an iha Merkadu Ossohuna, Baguia Vila no Merkadu Munisipiu Baucau” Estudante KEJB salienta.
KEJB argumenta, tamba estrada kotu no transporte la bele asesu ba área sira ne’e, agrikultór sira labele lori sira nia produtu ba merkadu, situasaun ne’e afeta diretamente rendimentu família no kapasidade komunidade atu kumpre nesesidade bázika, inklui gastu edukasaun ba oan sira.
Iha sorin seluk, KEJB deklara transporte ne’ebé normalmente lori fós mina no nesesidade bázika sira husi munisipiu ba postu no suku sira mós labele opera normal. Rezultadu husi situasaun ne’e mak folin fós balun aumenta signifikativamente, iha área Afaloikai, por ezemplu, folin fós to’o ona $22 kada saku.
KEJB husu Governu no instituisaun relevante sira atu fó prioridade ba intervensaun emerjénsia no solusaun permanente ba infraestrutura estrada iha Baguia, atu garante movimentasaun komunidade, seguransa utilizadór estrada sira no kontinuidade atividade ekonomia no sosial iha área refere.
Jornalista Estajiada: Riana da Silva
Editor : Ana Maria da Silva















