Saúde  

Komunidade Suku Aiteas Hatudu Interese Bo’ot Atu Rona Kona-ba HIV/SIDA no Oinsa Bele Proteje An Husi Moras Ne’e

(Manatuto), Suku Aiteas, 30/07/2026 – Atividade sensibilizasaun ne’ebé realiza iha Suku Aiteas hetan partisipasaun husi komunidade hamutuk ema nain 228 partisipante sira hatudu interese no vontade ne’ebé aas tebes atu tuir atividade ne’e no rona informasaun sira ne’ebé INCSIDA fahe liu husi sensibilizasaun ida ne’e, komunidade sira bele komprende di’ak liu tán kona-ba moras HIV/SIDA, dalan prevensaun, importánsia teste sedu no tratamentu atu prevene transmisaun moras ne’e.

Sensibilizasaun ne’e organiza husi INCSIDA ho objetivu atu hasa’e koñesimentu komunidade kona-ba prevensaun, teste sedu no tratamentu sedu ema ne’ebe kona moras HIV/SIDA. Atividade ne’e mos marka prezensa husi Komandante PNTL Munisípiu Manatuto, Diretór Saúde Munisípiu Manatuto, Koordenadór Jerál Gabinete Ministru Assuntu Sosiál, no Coord HIV/MHRS SMS Manatuto, ne’ebé hamutuk fó apoiu no kontribui iha fahe informasaun importante ba komunidade.

Iha nia intervensaun, Prezidente Incsida Daniela Marcal hatete katak prevensaun no edukasaun sai xave atu redus númeru kazu Hiv/Sida iha komunidade sira liu-liu iha manatotu.

“Hau hakarak Manatuto oan sira labele kona beibeik moras Hiv/Sida, agora iha ona ema nain  29 ne’ebé identifikadu ho moras ne’e, tanba ne’e ita tenki servisu hamutuk atu redus númeru ne’e, la’ós aumenta sae, Incsida sei kontinua fahe informasaun iha munisípiu no suku sira atu komunidade hotu komprende di’ak kona-ba Hiv/Sida no oinsá prevene moras ne’e,” dehan Prezidente Incsida Daniel Marcal iha sede suku Aiteas 30/07/2026.

Diretora Nasionál ba Promosaun, Prevensaun no Komunikasaun Incsida, Angélica Soares da Costa Oliveira, esplika katak importante tebes atu komunidade komprende dalan transmisaun moras ne’e no atu bele hadook an husi risku.

“HIV bele hada’et husi ema ida ba ema seluk liu husi relasaun seksuál la seguru no mos husi inan ba oan tanba ne’e, edukasaun no mudansa hahalok sai importante atu prevene transmisaun moras ne’e iha komunidade,” hateten Diretora Angélica.

Durante atividade ne’e, Coord HIV/MHRS SMS Manatuto, Chorry Santana mos fo hanoin ba komunidade sira katak ema ne’ebé suspeita ka konfirmadu ho HIV tenki lalais buka asisténsia médika iha fasilidade saúde.

“Bainhira ema ida hetan Hiv/Sida, labele hela nonook de’it iha uma ka depende de’it ba aimoruk tradisionál tenki hakbesik ba fasilidade saúde atu hetan tratamentu apropriadu no prevene transmisaun ba ema seluk,” nia hatutan.

Iha fatin, Komandante Pntl Munisípiu Manatuto hatutan katak prevensaun Hiv/Sida relasiona mos ho esforsu atu kombate droga no krime organizadu ne’ebé bele lori impaktu negativu ba saúde.

“Polísia sei kontinua defende legalidade demokrátika no garante seguransa sidadaun sira no lei sira kona-ba prevensaun tráfiku umanu no kombate droga importante tebes atu proteje komunidade husi risku sira ne’ebé bele afeta saúde no moris di’ak povu nian,” hateten Komandante Pntl Manatuto.

Atividade sensibilizasaun iha Suku Aiteas ne’e hatudu katak komunidade iha interese no responsabilidade hamutuk atu hasa’e koñesimentu kona-ba Hiv/Sida ho partisipasaun ativa husi lideransa saúde, seguransa no komunidade, espera katak informasaun ne’ebé fahe iha loron ne’e bele ajuda prevene transmisaun Hiv/Sida no promove moris saudável ba komunidade Manatuto tomak.

 

Ekipa Media Mudansa