(Díli), Caicoli, 18/06/2026 – Bee moos no seguru la’ós deit nesesidade bázika ida, maibé sai mós fator importante atu proteje saúde komunidade ho espiritu ida ne’e, Ministériu Saúde Timor-Leste hamutuk ho UNICEF realiza enkontru dahuluk iha Caicoli, Díli, hodi estabelese grupu servisu nasional kona-ba kualidade bee iha Timor-Leste.
Inisiativa ida ne’e lori esperansa foun ba komunidade sira, liu-liu ba família no labarik sira ne’ebé presiza asesu ba bee ne’ebé seguru atu prevene moras relasiona ho kontaminasaun bee.
Durante enkontru ne’e, reprezentante governu no parseiru dezenvolvimentu sira diskute kona-ba oinsá atu hametin monitorizasaun kualidade bee, hasa’e kapasidade testagem iha munisípiu sira no fortifika sistema kontrolu no surveillansia bee iha nasaun tomak.
Diretor Operasaun Bee Timor-Leste (BTL), Aleixo do Santos, hateten katak atualmente kualidade bee iha Díli garante, hela tanba iha sistema monitorizasaun regular no fasilidade laboratoriu ne’ebé apoia prosesu testagem.
“Kualidade bee iha Díli atualmente garante tanba ami iha laboratoriu no ekipa espesializadu ne’ebé regularmente foti amostra iha fatin sira atu halo testagem,” hateten Aleixo do Santos iha Caicoli, 18/06/2026.
Maske nune’e, nia lembra katak ligasaun ilegal ba rede distribuisaun bee bele afeta ekipamentu no sistema fornecimentu bee.
“Ligasaun ilegal sira bele fó impaktu negativu ba ekipamentu instaladu, maibé BTL kontinua halo monitorizasaun hodi asegura servisu bee nafatin di’ak ba konsumidores,” nia dehan.
Aleixo mos esplika katak iha Díli atualmente iha posu bee hamutuk 41, maske balu abandona ona no balu deit mak sei opera.
“BTL kontinua halo tratamentu no testagem ba bee husi posu sira atu garante katak bee ne’ebé ema uza seguru ba konsumidor,” nia akresenta.
Iha sorin seluk, Diretor Departamentu Kontrola Vetor no Saúde Ambiental, Elezario Soares Lopes, enfatiza katak kualidade bee, saneamentu no higiene mak parte importante husi esforsu governu atu proteje saúde públika.
“Papél Ministériu Saúde mak atu asegura saúde públika liu husi sistema saneamentu no higiene ne’ebé di’ak ba povu tomak,” dehan Elezario Soares Lopes.
Nia hatutan katak Ministériu Saúde kontinua halo avaliasaun regular ba atividade sira relasiona ho bee atu asegura katak objetivu saúde públika bele alkansa.
“Ami halo avaliasaun no relata progresu servisu kada períodu, hanesan fulan tolu ka fulan neen, atu haree evolusaun atividade sira ne’ebé relasiona ho bee,” nia esplika.
Ba Elezario, garantia kualidade bee la’o husi fonte bee to’o distribuisaun ba komunidade, no tenke tuir padraun internasionál sira.
“Kontrolu kualidade bee, inklui aspetu kimia sira, komesa husi fonte bee to’o distribuisaun ba komunidade, bazeia ba padraun internasionál atu asegura seguransa konsumidores,” nia hatutan.
Ho estabelesementu grupu servisu nasional ida ne’e, governu no parseiru sira espera atu hasa’e asesu ba bee seguru, prevene moras relasiona ho bee no garante moris saudável liu ba família Timor oan sira iha futuru.
Jornalista/Estajiada :Caryn Camões
Editor :Ana Maria da Silva













