Osan Estajiu Total $17,000 Estudante UNDIL Husu Transparénsia no Klarifikasaun

(Baucau), Suku Samalari 09/09/2026 – Universidade la’ós de’it fatin atu hetan koñesimentu akademiku, maibé mós sai espasu ida atu hamosu ideia foun, analiza desizaun públika no lori kontribuisaun konstrutiva ba komunidade.

Tuir deklarasaun Porta-Vós Hermina Semo, hatete katak universidade sira kada tinan implementa programa ne’ebé lori estudante sira ba komunidade atu halo peskiza no servisu prátiku ne’ebé liga diretamente ho moris komunidade.

Universidade Dili (UNDIL) mós implementa programa estájiu ba estudante sira maibé, estudante sira husi Fakuldade Direitu agora hato’o preokupasaun kona-ba mekanizmu kobransa no jestaun osan programa estájiu ne’ebé sira hatama.

Tuir estudante sira nia informasaun, antes atividade estájiu hahú, estudante sira liu husi Komisaun Estájiu hetan obrigasaun atu selu $250 kada estudante ba atividade estájiu durante fulan ida estudante ne’ebé la selu, alegadamente, la bele tuir programa estájiu no bele enfrenta aumentu tempu estudu to’o tinan ida.

“Kondisaun ida-ne’e fó trauma ba estudante sira no sira deside atu kumpri saida maka Universidade Dili deside” hatete Porta-Vós Hermina Semo iha Suku Samalari foin lalais ne’e.

Total estudante 68 ema husi Fakuldade Direitu kumpri kondisaun ne’e no hatama osan ho montante total $17,000.

Tuir informasaun ne’ebé estudante sira aprezenta, ho osan montante 17,000 ne’e tenke fahe ho proporsaun 40% ba kofre Universidade Dili no 60% ba jestaun programa estájiu estudante sira.

Ho kalkulasaun ne’e, 40% husi $17,000, ka $6,800, sei tama ba Universidade Dili, enkuantu 60%, ka $10,200, destina ba atividade estájiu estudante sira durante iha terenu.

Maibé, estudante sira agora husu klarifikasaun kona-ba osan ne’ebé destina ba programa estájiu, tanba sira konsidera katak montante ne’ebé uza durante programa ne’e seidauk klaru.

“Ironiku tebes, ohin termina ona estájiu durante fulan ida, maibé osan ne’ebé aloka ba estudante Fakuldade Direitu seidauk liu $4,000,” nia hatete.

Preokupasaun mós aumenta bainhira estudante sira husu apoiu finanseiru atu realiza serimónia inserimentu ho komunidade iha terenu tuir estudante sira, universidade aloka de’it $350 ba atividade refere.

Ho situasaun ne’e, estudante sira husu Universidade Dili atu fó transparénsia kona-ba jestaun osan no respeita direitu estudante sira, liu-liu iha relasaun ho osan ne’ebé sira hatama ba programa estájiu.

“Ami husu ba Universidade Dili atu respeita estudante sira nia direitu no aloka osan tuir saida maka estudante sira hatama.”nia hatete

Estudante sira mos apela ba autoridade Ensino Superior atu halo monitorizasaun ba universidade sira, liu-liu Universidade Dili, atu asegura katak jestaun programa no osan estudante sira nian hala’o ho transparénsia no responsabilidade.

“No husu mos ba Ensino Superior atu halo monitoriza ba Universidade sira hotu, liu-liu Universidade Dili.”nia hatutan.

Estudante sira hateten katak, se preokupasaun ne’e la hetan solusaun, sira sei uza mekanizmu seluk atu ezije sira nia direitu.

“Se Universidade laiha kapasidade atu resolve estudante sira-nia preokupasaun, maka ami iha dalan barak atu ezizi ami-nia direitu. Ami sei halo rezisténsia iha kampus atu husu fila ami-nia osan. Ami sei prosesu Universidade tuir dalan legal.” nia afirma.

Até agora, alegasaun kona-ba jestaun $10,200 ne’e presiza hetan esplikasaun no resposta husi Universidade Dili, atu públiku no estudante sira bele kompriende klaru kona-ba osan ne’e uza ba saida no oinsá implementasaun programa estájiu hala’o.

 

Ekipa Media Mudansa.