(Internasional)- Prezidente Estadus Unidus Amerika (sigla-EUA) Donald Trump, la planeia atu estende pauza ba tarifa globál sira, hatete hosi sekretáriu Komérsiu Howard Lutnick.
“Planu hosi Prezidente – iha ne’ebé nasaun sira hasoru tarifa sira entre 11% to’o liu 100% ba sasán sira ne’ebé lori ba EUA – fó sai ona iha fulan-Abril. Maibé maioria hosi tarifa sira hetan pauza hosi Trump durante loron 90 iha sekuénsia hosi volatilidade iha merkadu asaun nian” sita husi www.bbc.com/news
Ko’alia ho Fox News, Lutnick hatete katak nia hein katak Prezidente sei hamriik metin bainhira pauza loron 90 ne’e remata iha inísiu fulan-Jullu.
Enkuantu akordu komersiál xave ida sei ho Xina, ne’ebé maka sekretáriu Tezouru EUA nian, Scott Bessent, hatete katak “la’ós parseiru ida ne’ebé konfiável” no afirma katak nia trava produtu sira iha kadeia fornesimentu global” nia hetete
Nia konklui katak,Sira metin nafatin iha ajenda tarifa nian, ne’ebé hasoru dezafiu sira ne’ebé la’o hela iha sistema tribunál nasaun nian.
“Tarifa sira sei la lakon,” Lutnick hatete hodi hatán ba kazu sira iha tribunál.
Nia hatutan tan katak Estadus Unidus Amerika (sigla-EUA) “bele asina akordu barak agora, maibé administrasaun Trump nian serbisu hela hodi,halo sira sai di’ak liu”.
“Ita sei haree iha semana rua oin mai, loos duni, negósiu sira klase dahuluk nian ba traballadór amerikanu sira,” nia agresenta.
No iha expirasaun hosi pauza loron 90 nian, Lutnick hatete: “Ha’u hanoin katak ne’e maka prazu, no Prezidente sei determina de’it taxa saida maka ema sira iha se sira labele halo akordu ida”.
Bainhira pauza ne’e remata, iha teoria ida-ne’e sei promulga tarifa sira ne’ebé maka’as ba nasaun sira iha mundu tomak.
Importasaun sira hosi parseiru komersiál hamutuk 60 resin ne’ebé maka White House deskreve hanesan “infratór sira ne’ebé maka’as liu”, inklui Uniaun Europeia, Vietname, Áfrika-Súl no seluk tan, sei hasoru taxa sira ne’ebé maka aas liu. Trump deskreve ona impostu sira-ne’e hanesan pagamentu ba polítika sira komérsiu nian ne’ebé la justu.
EUA hapara tarifa sira ne’ebé aas liu ba maioria nasaun sira hafoin estragu iha merkadu, maibé kona maka’as liu maka nasaun Xina, Iha loron-sesta ne’e, Trump anunsia ona katak EUA sei duplika nia taxa atual ba importasaun sira hosi besi no alumíniu hosi 25% ba 50%, hahú hosi loron-kuarta.
Hanesan ho maioria hosi tarifa sira ne’ebé fó sai, Trump hatete katak movimentu ne’e sei ajuda hasa’e indústria siderúrjika lokál, enkuantu hamenus dependénsia EUA nian iha Xina.
Manufatura besi EUA nian tun iha tinan hirak ikus ne’e no nasaun sira hanesan Xina, Índia no Japaun sai hanesan produtór boot liu iha mundu. Tarifa sira ba besi mosu tanba ema barak tahan sira nia iis hodi hein anúnsiu sira seluk. husi administrasaun Trump.
Polítika tarifária sira Trump nian estraga ona komérsiu globál no ransu sira forma ona – ka aumenta – entre relasaun sira entre EUA no nasaun sira seluk, inklui nia parseiru sira ne’ebé besik liu.
Impostu sira halo aat liután relasaun sira entre Xina no EUA, ekonomia mundiál rua ne’ebé boot liu – no lansa nasaun sira iha funu komersiál tit-for-tat.
Tuir trégua komersiál ne’ebé maka hala’o iha fulan-Maiu iha Jenebra, EUA hamenus taxa sira ne’ebé maka impoin ba sasán sira hosi Xina hosi 145% ba 30%. Tarifa vingansa Xina nian ba sasán sira EUA nian tun hosi 125% ba 10%.
Maibé akordu komersiál ida ne’ebé boot liu entre nasaun sira seidauk estabelese.
Iha Domingu, sekretáriu Tezouru Bessent hatete ba CBS News, parseiru notísia BBC nian iha EUA, katak detalle sira hosi komérsiu sei
“hadi’a, bainhira Prezidente Xinés Xi Jinping ho Trump ko’alia, maibé nia la hatete loloos bainhira maka hein konversa ne’e nia resultadu”.
“Saida maka Xina halo maka sira kaer metin produtu sira ne’ebé maka esensiál ba kadeia fornesimentu industriál sira Índia nian, Europa nian. No ida-ne’e la’ós saida maka parseiru konfiável ida halo,” Bessent hatete.
Sekretáriu Tezouru nian afirma katak Xina bele reten produtu balu tanba “falla” ida, ka nia hatete katak ida-ne’e bele “intensionál” – maibé administrasaun sei la hatene ho serteza to’o xamada ida ho nasaun rua ne’e akontese.
Iha loron-sesta ne’e, Xina husu ba EUA hodi “hadi’a kedas nia asaun sira ne’ebé laloos, hapara restrisaun diskriminatóriu sira hasoru Xina no defende hamutuk konsensu ne’ebé hetan iha konversa sira ho nível aas iha Jenebra”.
Diretór Konsellu Ekonómiku Nasionál White House nian, Kevin Hassett, hatete iha loron-domingu ba ABC News katak hein katak Trump ho Xi sei ko’alia iha semana ne’e, no hatete katak “parte rua hatudu ona vontade hodi ko’alia”.
“Liña kraik maka ita tenke prontu karik buat sira la akontese tuir dalan ne’ebé ita hakarak,” Hassett hatete kona-ba konversasaun Xina nian ne’ebé hein. “Tanba se ita iha kanun sira lahó bola kanun nian, entaun ita labele halo funu ida.”
“Ita tenke iha indústria siderúrjika ida ne’ebé prontu ba defeza norte-amerikanu,” nia hakotu.
Fontes: (www.bbc.com/news)















