(Díli), Colmera), 22/07/2026 – Kada loron, Francisco Alves Barreto tu’ur iha dalan ninin hodi fa’an sasan, hanesan sigaru, pulsa mortel, pasta no máskara hodi buka rendimentu atu sustenta família atividade simples ida-ne’e sai fonte moris ba nia, maski rendimentu ne’ebé hetan la bo’ot no la permanente.
Dader bainhira loron hahú sae, Francisco prepara ninia sasan no hili fatin ida iha dalan ninin atu fa’an nia sasan hanesan sigaru no pulsa ba ema ne’ebé liu ba mai nia dehan katak atividade ida-ne’e la’ós buat ne’ebé nia hakarak desde uluk, maibé sai dalan ida deit atu bele hetan osan tanba difikuldade ekonomia no falta oportunidade servisu.
“Ha’u la iha servisu permanente ha’u depende de’it ba fa’an sigaru no pulsa atu bele sustenta família no selu nesesidade loron-loron bainhira kliente barak, hau bele lori osan $40 to’o $50 ba uma maibé iha loron balun, ema sosa oituan de’it no ha’u hetan deit $20 to’o $30 moris sai todan liu,” dehan Francisco Alves Barreto iha Colmera, 22/07/2026.
Francisco hatete katak rendimentu loron-loron la iha valor fixu iha loron balun nia bele hetan osan naton atu sosa ai-han ba família, maibé iha loron seluk nia fila ba uma ho rezultadu menus maibé nia kontinua servisu tanba la iha alternativa seluk atu sustenta moris.
Nia mós esplika katak kondisaun servisu iha dalan ninin la fasil bainhira loron manas ka udan bo’ot, dala barak nia tenke hein oras naruk antes hetan kliente aleinde ne’e, kompetisaun entre vendedór ki’ik sira aumenta tanba ema barak la hetan servisu permanente.
“Hau hakarak deit atu servisu ho hakmatek no hetan rendimentu atu oan sira bele han no eskola ha’u espera Governu bele haree mós ami ne’ebé servisu iha setor informál,” akresenta Francisco Alves Barreto.
Francisco husu atu Governu no instituisaun relevante sira fó atensaun ba vendedór ki’ik sira liu-husi programa apoiu ekonomia, fasilidade ba negósiu ki’ik no oportunidade empregu ne’ebé bele hasa’e kondisaun moris komunidade.
Istória Francisco Alves Barreto sai ezemplu ida kona-ba perseveransa no esforsu ema ki’ik sira ne’ebé loron-loron luta atu sustenta família ho maneira onestu, maski hasoru dezafiu ekonomia no moris ne’ebé la fasil.
Observasaun iha terenu hatudu katak Francisco la’ós mesak iha dalan ninin sira iha Díli, vendedór ki’ik barak mós depende ba atividade informál hanesan fa’an pulsa, sigaru, bee, ai-han no sasan seluk atu sustenta família situasaun ida-ne’e reflete realidade ekonomia ne’ebé komunidade balun hasoru tanba seidauk hetan oportunidade servisu formál.
Jornalista/Estajiária : Josefina Maria/Natalia de Carvalho.
Editor :Ana Maria















