Juventude Hametin Demokrasía no Soberania Nasionál Iha Timor-Leste

(Díli), Kintal Bo’ot 10/11/2026 – Prezidente Komité 12 de Novembru, Gregório Saldanha Mouris, konvida juventude no estudante sira atu kontinua hametin demokrasia, soberania nasionál no dezenvolvimentu Timor-Leste, liuhosi partisipasaun ativa, hanoin kritiku no proposta konstrutiva.

Mensajen ne’e nia hato’o iha semináriu ne’ebé foka ba importánsia memória luta libertasaun Timor-Leste, liu-liu atu fó oportunidade ba estudante sira atu reflete kona-ba istória rezisténsia povu Timoroan, inklui eventu trágiku Massakre Santa Cruz, ne’ebé akontese iha 12 Novembru 1991.

Iha intervensaun ne’e, Gregório Saldanha Mouris subliña katak liberdade no independénsia ne’ebé Timor-Leste goza ohin loron la hetan ho fasil, maibé liuhosi luta naruk, sakrifísiu no korajen husi povu Timoroan.

“Juventude tenke komprende didi’ak istória rezisténsia, tanba liberdade no independénsia ne’ebé ita hetan ohin loron la mai ho fasil,” hatete Prezidente Komité 12 de Novembru, Gregório Saldanha Mouris iha kintal bo’ot 10/11/2026.

Nia esplika katak Massakre Santa Cruz sai hanesan símbolu importante ida iha istória luta libertasaun nasionál, ne’ebé hatudu korajen no determinasaun juventude Timoroan iha luta ba autodeterminasaun no ukun rasik-an.

Nune’e mós, nia hateten katak prosesu rezisténsia no referendu iha tinan 1999 reprezenta etapa importante ida iha dalan ba restaurasaun independénsia Timor-Leste.

Iha kontestu demokrasía, Gregório Saldanha Mouris enfatiza katak demokrasia la’ós de’it instrumentu atu hala’o governasaun, maibé tenke sai baze ba moris hamutuk, respeitu malu, protesaun direitu umanu no konstrusaun nasaun.

“Demokrasia la’ós de’it instrumentu atu hala’o governasaun, maibé tenke sai baze ba moris hamutuk no respeitu ba direitu ema nian,” nia hateten.

Nia mós enkoraja estudante no juventude sira atu dezenvolve hanoin kritiku, maibé tenke akompaña kritika ho solusaun no proposta konstrutiva ne’ebé bele kontribui ba dezenvolvimentu nasaun.

Tuir nia, juventude iha responsabilidade atu kontrola no akompaña servisu governu, maibé tenke hala’o responsabilidade sivika ne’e tuir lei no regra sira ne’ebé vigora iha Timor-Leste.

Aleinde ne’e, nia hatudu katak asesu ba teknolojia no informasaun iha tempu atual sai oportunidade importante ba juventude atu aumenta koñesimentu, aprende buat foun no partisipa ativamente iha prosesu demokrátiku.

“Juventude tenke uza oportunidade ne’ebé iha agora ho responsabilidade, atu aumenta koñesimentu no kontribui ba mudansa pozitivu iha nasaun,” nia enkoraja.

Iha parte ikus, Gregório Saldanha Mouris hato’o esperansa katak estudante no juventude sira kontinua aprende, hametin hanoin kritiku no asume responsabilidade nu’udar sidadaun ne’ebé partisipa iha prosesu demokrátiku.

Semináriu ne’e sai hanesan oportunidade ida atu fó-hanoin fali ba jerasaun foun kona-ba valor istória luta libertasaun no importánsia kontinua hametin demokrasia, soberania nasionál no kompromisu ba futuru Timor-Leste.

 

      Jornalista:   Lino Josman

      Editor:    Ana Maria da Silva