Komunidade Hato-Udo Halo Serimónia Tradisional Koileta Ikan iha Lagoa Bekantidi

(Ainaro), Hato-Udo, 30 Abril 2026 – Komunidade iha área turizmu Lagoa Bekantidi, aldeia Hut-SEO, suco Leo-Lima, Posto Administrativu Hato-Udo, Municípiu Ainaro, hala’o serimónia tradisional koileta ikan ho ritual kultura nian atu husu lisensa ba natureza molok hahu atividade peska.
Tuir lia-na’in Aniceito dos Reis hateten katak serimónia ne’e importante tebes tanba la’ós de’it hanesan tradisaun, maibé mós forma ida atu ensina jerasaun foun kona-ba respeitu ba natureza no konservasaun ambientál.

“ita halo serimonia ida ne’e oinsa ita kumprimentu ba natureza sira ho ritual bele ajuda prevene problema hanesan lafaek”. Dehan Lia-na’in Aniceito dos Reis foin lalais ne’e.

Iha parte seluk, Autoridade Segres Paulo afirma katak atividade koileta ikan ne’e la’ós foin akontese, maibé realiza kada tinan no tenki kontinua tuir tradisaun kultura atu evita risku sira ne’ebé bele mosu.

“Serimónia ne’e envolve partisipasaun komunidade lokal tomak, liu-liu lia-na’in no katuas sira ne’ebé lidera prosesu ritual. Antes komunidade tama ba lagoa, sira halo uluk serimónia adat ho oferenda tradisional hanesan bua malus no animal ki’ik, no halo orasaun atu husu proteksaun no bensaun”. Nia hakotu

Entretantu, habitante João Alves sujere atu iha data fixu ba atividade ne’e atu bele aumenta partisipasaun husi komunidade no vizitante sira. Nia konsidera katak atividade ne’e iha potensial boot atu sustenta ekonomia lokal no mos sai atrasaun turizmu kultura ne’ebé bele atrai vizitante husi rai laran no rai liur.
Governu lokal espera katak atividade hanesan ne’e bele kontinua ho maneira sustentável, hodi proteje rekursu naturál no promove kultura Timor-Leste iha nivel nasional no internasionál.

Jornalista/Estajiaria                        : Caryn Camões

Editor                                                     : Francisco Pereira