(Díli) Taibessi – Natercia mak hanesan joven feto ida ne’ebé loke negosiu ki’ik husi nia esforsu rasik, hodi prense ba nesesidade lor-loron nian hanesan buka osan bemo, no iha tempu ida mós ajuda alin sira nu’udar bin bo’ot ida iha uma.
Negosiante Natercia hahú halo negosiu ki’ik ida la’os tanba nia hetan osan bo’ot ka kreditu husi banku, maibé, uza rasik osan, inklui modal ne’ebé nia ama sira fó tempu balun, osan ne’e nia rai didi’ak, la gastu arbíru, no tau hamutuk ho konsiensia, osan ne’e total $50 dólares, no husi ne’e mak nia loke negosiu ki’ik.
“Ha’u loke negosiu ida ne’e la’ós tanba aprende husi ema, maibé tanba ha’u-nia destiinu ho esperiénsia rasik, uluk sei ki’ik dader-dader ha’u la’o ho ama ba fa’an modo iha merkadu, no iha tempu ne’ebé ha’u hanoin, tanba ha’u mos bele fa’a, husi hanoin ne’e mak ha’u loke negosiu ki’ik ida ne’e iha moris, ita labele espera garantia husi inan-aman, tanba sira mós la bele fó buat hotu, ita tenki buka rasik ho ita-nia liman, atu prense ba presiza lor-loron, no sasan sira ne’ebé ha’u fa’an mak hanesan sigaru, mantolun Sedaap Popmie kafé no sira seluk”, dehan negosiante Natercia ba jornalista Media Mudansa iha taibessi sigunda ne’e, 14/07/2025
Negosiante hatete, kada loron nia fa’an sasan dader to’o lokraik, kuandu tempu permite, nia bele hetan osan to’o $40 dólares, tempu ne’ebé fa’an de’it loron sorin, tanba iha eskola no kursus, entaun nia hetan osan menus, hanesan $15 ka $20 dólares, no nia agradece ona, tanba hodi ne’e mak nia bele prense ba presiza lor-loron, hanesan selu bemo, kopi no buat sira seluk ne’ebé importante ba moris, osan ne’e uza ajuda fali alin sira no sosa hahan atu haruka ba familia sira iha foho maski negosiu ki’ik, maibé nia valor bo’ot ba moris no familia.
“Iha uma laran ami hamutuk nain neen, no husi ami nain lima mak eskola hotu ona. Ha’u mak nudar bin bo’ot iha familia, no agora ha’u kontinua ha’u nia estudu iha Universidade Dili (UNDIL), iha Fakuldade Siénsia da Saúde, Departamentu Enfarmazem Jerál, maski iha responsabilidade hanesan estudante universitaria, ha’u la para atu fahe tempu ba fa’an, ha’u hakarak prense ba nesesidade moris no ajuda familia, ha’u la fa’an to’o lokraik, tanba iha tempu ha’u tenki tama eskola dalaruma, kuandu sai husi eskola ha,u kontinua nafatin fa’an sasan iha tempu ne’ebé iha, atu bele hetan osan hodi prense ba presiza lor-loron”, nia afirma
Difikuldade ida ne’ebé negosiante ne’e hasoru mak seguransa iha terminal, dalaruma iha tempu balun, iha ema sira mai ho intenssaun la di’ak, no sira presiza sai ba liur tanba situasaun la permite sira kontinua fa’an loron manas, rai-rahun, no ambiente la seguro, maibé nafatin hodi pasiensia, tanba hakarak hetan osan ba sustenta moris, ho pasiensia mak fó forsa atu kontinua.
“Ha’u nia mensajen ikus ba feto maluk joven sira ba imi ne’ebé iha loron agora seidauk hetan servisu, ka imi ne’ebé eskola hotu ona ka seidauk remata, lalika depende de’it ba inan-aman, ita hotu tenki hatene katak, esforsu rasik mak dalan ba mudansa, maneira saida mak ita bele halo atu hetan osan, halo deit nafatin ho laran di’ak, labele hanoin katak servisu de’it mak bele hetan osan, maski buat ne’e foer, difisil, ka la di’ak hanesan ema hatete, maibé ho pasiensia no determinação, ita bele hetan osan no ajuda mós ba ita-nia inan-aman, feto joven, tenki fó liman, hadia moris, no luta ba independénsia rasik”, nia hakotu
Entretantu Natercia da Silva husi Munisipiu Ainaru, Postu Administrativu Maubisse Vila, Suku Horai-Quic, husi Nia determinasaun no responsabilidade fó inspirasuan ba joven feto sira seluk atu labele moe atu buka moris ho esforsu no planu ne,ebé mak iha.
Jornalista: Inácio Silva/Estagiada/Esperanca Soares Amaral
Editora: Gudina Belo















