Jornalista Foun Presiza Hasa’e Koñesimentu ba Notísia Investigativu

Ainaro, Maubessi, 20 Abril 2026 – Jornalista balun iha Timor-Leste sei enfrenta dezafiu tanba seidauk hatene di’ak kona-ba oinsá halo notísia investigativu, tanba ne’e mak Konsellu Imprensa Timor-Leste (sigla-CI) realiza formasaun ba jornalista 20 husi média oioin iha Ainaro ho objetivu atu hasa’e kapasidade no koñesimentu iha área jornalismu investigativu, ne’ebé konsidera importante atu hatudu verdade no transparénsia iha sosiedade.

Tuir Formador, Lestantya R. Baskoro husi Jakarta, hateten, treinamentu ne’e importante tanba sei iha jornalista balun ne’ebé seidauk hatene di’ak kona-ba oinsá halo notísia investigativu.

“Jornalismu investigativu iha objetivu atu lori sai informasaun ne’ebé subar hela ka ladun koñese husi públiku, liuliu kona-ba korrupsaun, abuzu poder ka kazu kriminál sira,” dehan Formador Lestantya R. Baskoro iha Salaun SARAH, 20/04/2026.

Formador hatutan tan katak, jornalizmu investigativu presiza tempu, rekursu, no habilidade analítiku atu buka no konfirma dadus sira ho rigor, integridade no étika profesional mak fator importante atu asegura katak informasaun ne’ebé publika mak loos no bele fiar.

“Jornalista tenki hatene oinsá halo peskiza kle’an, halo verifikasaun informasaun, no proteje fonte sira,” hatete Formadora Lestantya.

Iha sorin seluk, reprezentante partisipante husi média Tatoli hatete, formasaun ne’e importante tebes atu aumenta liutan jornalista sira nia abilidade iha kobertura notísia investigativu.

“Formasaun ne’e ajuda ami atu hatene meiu saida mak bele uza hodi hetan dokumentu importante sira atu suporta notísia investigativu. Ami fiar katak koñesimentu ne’e sei bele implementa iha servisu loron-loron iha terenu,” nia dehan.

Nia mós hatutan katak programa formasaun ida ne’e kria hodi hasa’e kapasidade jornalista sira atu bele prodús notísia ne’ebé mak iha profundidade no kontribui ba transparénsia no responsabilizasaun iha sosiedade.

Relasiona ho problema ne’e, instituisaun relevante hanesan Conselho de Imprensa de Timor-Leste kontinua fó apoiu liuhosi formasaun no orientasaun ba jornalista sira atu hasa’e kapasidade iha área investigativu.

Ho apoiu ne’e, espera katak jornalista sira bele produz notísia ne’ebé liu hosi relatóriu simples, no transforma sai investigasaun ne’ebé bele fó impaktu pozitivu ba governasaun no vida komunidade.

Iha realidade mídia iha Timor-Leste, jornalista barak seidauk iha kapasidade adekuadu atu halo investigasaun profunda ba kazu sira ne’ebé envolve interese públiku. Falta treinamentu espesífiku no asesu ba informasaun sai hanesan obstákulu prinsipal ne’ebé sira hasoru iha prosesu halo notísia investigativu.

Entretantu formasaun ne’e hetan partisipasaun masimu husi Konsellu Imprensa Timor-Leste (CI) no Formadora, Lestantya R. Baskoro inklui jornalista 20 husi média oioin hanesan RTTL, Tatoli, Dili Post, Rádio Liberdade, Rádio Komunidade Comoro, Rafa NTV, SAP News TL, Hatutan.com, Lolwari, Media Democracia, RKMM, inklui Média Mudansa ho objetivu atu hasa’e kapasidade no koñesimentu iha área jornalismu investigativu.

Jornalista                                             : Ana Maria da Silva
Editor                                                     : Francisco Pereira