(Díli) Palasiu- Natalia hanesan estudante feto ne’ebé mak la moe atu halo negósiu hanesan mós mane maluk sira ne’ebé mak fa’an sigaru no pulsa iha dalan ninin, tanba lakohi depende ba inan aman atu sustenta nia estudu.
Negosiante Natalia Domingas Sarmento da Silva, hatete, atu hamenus todan husi inan aman, nia esforsu fa’an sigaru iha estrada ninin hodi sustenta nia estudu no nesesidade loro-loron.
“Ha’u lakohi moris husu de’it ba inan aman maibé ha’u koko atu esforsu mesak hodi sustenta ha’u nia nesesidade baziku iha ha’u moris loro-loron nian, tanba ha’u mós bo’ot ona ha’u prontu hamenus fali todan husi ha’u nia inan aman”, dehan negosiante Natalia Domingas Sarmento da Silva ba Média Mudansa iha Palsiu Governu nia oin, Kuarta, 01/04/2026.
Nia dehan, osan ne’ebé nia uza hodi halo negósiu ho dólar tolu-nulu resin ha’at ($34) hodi sosa sigaru LA no Marlboro hodi fa’an iha Palasio Governu nia oin.
“Osan ne’ebé mak ha’u uza hodi fa’an sigaru ne’e ho momtante dólar tolu-nulu resin ha’at ($34), primeiru ha’u sosa uluk LA ho Marlboro Slop rua hodi fa’an, depois ida ne’e ema sosa di’ak ona entaun ha’u mós komesa fa’an ho pulsa Telemor no Telkomsel, husi ida ne’e kada loron ha’u bele hetan dólar lima nulu ($50) ba leten depende ha’u nia tempu ne’ebé mak iha, tanba ha’u naok tempu ne’ebé mak livre, karik ha’u aula tuku 08:00 entaun ha’u sai husi aula han hotu mai kedas iha fatin fa’an ne’e”, negosiante ne’e dehan.
Natalia hatutan, negósiu ne’eb’e nia halo hahú husi nia iha semester rua (2) tanba nia mós hatene katak inan aman forsa la to’o atu selu nia eskola.
“Ha’u hahú fa’an sigaru iha semester 2 tanba ha’u hatene inan aman ne’e laiha forsa atu bele atende ha’u nia estudu to’o remata ho nu’une ha’u foti desizaun fa’an de’it siragu hodi tulun ha’u nia presiza hanesan bemo, kopi, selu kost no buat seluk tan”, nia hatutan
Negosiante ne’e konta, maske loron manas, udan no anin sei la hamate nia vontade hodi halo négósiu, nune’e nia deahn, dezafius barak mak nia hasoru, dala ruma fa’an to’o kalan fila uma bemo la iha nia tenki lao ain to’o iha nia kost (Comoro).
“Iha dezafius barak ne’ebé mak ha’u hasoru hanesan loron manas, udan, anin no dala ruma ha’u fa’an fila tarde bemo laiha ha’u tenki lao ain tanba ha’u hela kost laiha ema ruma atu ajuda ha’u kona-ba tein nu’une ha’u senti kolen oituan, maibé ha’u fiar an de’it katak susesu hein ha’u husi esforsu hirak ne’e entaun ha’u la lao mesak maibé akomopaña ho orasaun nu’une lao laiha falla ba saida de’it mak ha’u hasoru, ne’ebé ba ha’u problema iha mais ha’u forsa hodi luta”, nia konta.
Antes termina dada-lia, nia mós husik hela nia mensajen ba nia feto maluk sira seluk atu labele depende de’it ba inan aman, presiza hamrik mesak no labele moe atu halo negósiu.
Ha’u Nia mensajen ba feto maluk sira katak moris ne’e keta aprende husu de’it ba inan aman ita mós tenki hamrik mesak ho ita nia maneira rasik oinsá atu sai ema di’ak ida iha ita nia família, no kolega feto sira keta moe ba fa’an sasan saida de’it, se ita moe mak moe ne’e rasik sei oho ita nia vontade”, nia hakotu.
Entretantu, Natalia Domingas Sarmento da Silva, husi Munisípiu Viqueque, dadaun ne’e hela iha Comoro, hala’o nia estudu iha Universidade Orientál Timor-Lorosa’e (UNITAL), Fakuldade Edukasaun, Departamentu Tetún no Semester V.
Jornalista: Catarina Camões/ Cipriana da Silva
Editora: Sandi Belo
