IND  

Susuben Inan Nian Sai Misaun Doasaun Ba Francelina, Ajuda Inan Sira Sustenta Bebé Nia Saúde

(Dili, 19/02/2026) –Timor-Leste inan barak mak sei luta atu asegura sira nia bebé ne’be foin moris ho kondisaun saúde ne’ebe saudável, inan ida iha Dili transforma preokupasaun saúde ba labarik sai misaun sosial ba inan sira seluk ne’ebe infrenta problema ne’e.

Aliende iha misaun halo doasaun susuben inan nian ba bebé emprendedora Francelina de Jesus mos hahú negósiu fa’an ekipamentu ba bebé, hodi bele ajuda inan sira ne’ebe mak hetan problema susuben, ho trnasformasaun susuben higiene no asegura sira nia oan bele hetan saúde ne’ebe forte husi loron primeiru moris nian.

Tuir Francelina de Jesus iha nia Negósiu fatin hatete ho kapital ka osan ne’ebe mak ki’ik nia bele hahu negosiu ida ne’e, ho istoria katak nia dahuluk fa’an livru, roupa no ekipamentu labarik sira nian. Maibé liu husi esperiénsia no inspirasaun husi rai liur, liu-liu hosi nasaun Indonesia, emprendedora Francelina komesa foka ba área ida ne’ebé importante liu promove susuben inan nian eskluzivu no fó orientasaun ba inan sira.

“Ha’u hahú negósiu ho kapital ki’ik, ho dolares amerikanu atus ida $100. No momentu ne’ebá ha’u faan uluk mak livru, roupa no ekipamentu labarik nian. Maibé liu husi esperiénsia no inspirasaun husi rai liur, liuliu hosi Indonesia, ha’u komesa foka liu ba promove susuben inan nian eskluzivu no fó orientasaun ba inan sira atu labarik sira bele hetan saúde ne’ebe diak,” hatete Francelina, iha Fomentu foin lalais ne’e

Nia informa katak, problema bo’ot ida iha komunidade mak inan barak seidauk hatene oinsá atu proteje bebé ne’ebe mak foin hahoris ho di’ak, bebé barak hetan moras lalais tamba higiene menus, bakteria barak iha sasan sira no falta koñesimentu kona-ba nutrisaun ne’ebe saudavel.

“Prinsípiu husi donor susuben ba ema seluk mak bebé tenki saudável no labele hetan moras oioin. Ida ne’e komesa husi inan nia susuben ho kualidade di’ak,” nia dehan.

Nia esplika katak susuben inan nian eskluzivu iha vantajen boot liu susu fórmula, tanba iha zat besi no elementu moris ne’ebé proteje bebé husi moras hanesan diarrea no infesaun seluk.

Iha servisu loroloron, Francelina hasoru inan barak ne’ebé depois partu susuben la sai ka menus, liuliu ba sira ne’ebé partu prematura.

“Ba situasaun hanesan ne’e, ha’u sempre fó solusaun liu husi, rekomenda aimoruk natural atu aumenta susuben, orienta kona-ba hahán proteina hanesan kacang-kacangan, ensina uza pompa susuben ho maneira loos, no iha kazu espesial, fasilita doasaun susuben inan nian,” dehan nia

Nia reforsa agora nia iha stok susuben pump ne’ebé rai iha jaleira, ne’ebé bele ajuda bebé ne’ebé presiza.

“Susuben inan nian númeru 1 iha mundu. Se inan ida iha problema, ita tenke buka dalan atu bebé nafatin hetan susuben inan nian ne’ebe saudável,” nia dehan.

Nia esplika katak bakteria bele aumenta lalais, to’o oras rua deit. Tanba ne’e inan sira tenke hamós liman antes fó susu, no halo mós limpeza di’ak ba botol no ekipamentu. Ba inan sira ne’ebé uza susu fórmula, nia sujere atu uza botol BPA free no liu husi teste laboratorium, tanba botol la seguru bele lori bakteria ba bebé.
Francelina dehan inspirasaun husi Indonézia, ne’ebé ospital sira iha sistema akompañamentu inan desde isin-rua to’o depois partu.

“Ha’u nia hakarak modelu hanesan ne’e bele aplika iha Timor-Leste, tanba agora seidauk iha mediku sira tau prioridade hodi akompañamentu inan sira depois hahoris.

Nia mós hatete, liu husi promosaun iha mídia sosial hanesan TikTok, nia negósiu komesa hetan interese husi inan barak, liuliu sira ne’ebé servisu no presiza pompa susuben atu bebé bele hetan nafatin susuben inan nian.

“Ba oin, ha’u iha planu atu fó formasaun ba inan isin-rua, reforsa edukasaun saúde bebé, promove doasaun susuben inan nian no hadi’a servisu hanesan sentru orientasaun ba inan sira,” nia relata

Nia espera katak komunidade no mídia bele kontinua promove informasaun ne’e, tanba inan barak sei presiza ajuda.

“Hau nia mensajen ba inan sira mak, susuben keta menus. Se iha problema, ita bele buka solusaun. Importante mak bebé hetan susuben inan nian,” nia rekomenda

Iha sorin seluk benefisiária Auxiliadora Pereira argumenta ajuda ne’ebé nia hetan direita husi emprendedora Francelina de Jesus nia sente kontente tebes ho apoiu ne’ebé simu bainhira nia rasik hasoru hela difikuldade susuben depois partu.

“Primeiru ha’u kontente loos bainhira Mana Francelina hakarak tebes ajuda ha’u. Momentu ha’u nia susuben laiha, ha’u sente triste lo’os. Maibé grasa Maromak nian, Mana Francelina bele mai donor susuben hodi fó ba ha’u nia oan,” nia konta.

Nia salienta nia koñese Francelina liu husi mídia sosial, liuliu iha TikTok, ne’ebé sempre halo promosaun kona-ba oinsá pompa susuben no oinsá aumenta susuben inan nian ba bebé ne’ebé mak foin moris.

“Ha’u primeiru hatene Mana liu husi TikTok, ne’ebé nia sempre esplika kona-ba pompa susuben no maneira atu aumenta susuben. Bainhira ha’u presiza ajuda, nia simu ha’u di’ak tebes,” nia hatete.

Nia mós subliña katak ajuda ne’ebé simu la presiza selu, maibé fó ho laran di’ak.

“Ha’u la selu buat ida, maibé Mana Francelina ajuda ha’u ho laran di’ak. Agora ha’u nia oan di’ak no saudável loos,” nia akresenta.

Iha oportunidade ne’e, nia espera katak ba oin governu liuliu husi Ministériu Saúde bele fó atensaun liu ba inan isin-rua no inan foin partu, tanba sira presiza apoiu kontinua.

“Ha’u espera ba oin Mana Francelina bele hetan ajuda husi Ministériu Saúde atu tau prioridade liu ba inan isin-rua no foin partu. Nia iha esperiénsia kona-ba bebé nia presiza, no ajuda ne’e importante tebes atu inan foun sira bele aplika,” nia hatete.

Nia mós lembra katak durante partu, Francelina rekomenda nia atu uza aimoruk natural atu aumenta susuben no ensina uza pompa susuben ho maneira loos, ne’ebé ajuda loos ba nia bebé nia saúde.

Jornalista : Francisco Pereira/ Serafin dos Reis Jeronimo (Estajiadu)
Editor : Joenaca da Conceção