(Aileu)– Hauhato- Institutu Nasional de Combate ao HIV-SIDA, Institutu Públiku (sigla-INCSIDA, I.P), Kontinua sensibiliza informasaun ba komunidade sira iha suku Hauhato, postu Administrativo Remexio, Munisípiu Aileu, programa sensiablizasaun ne’e hanesan alternativu ida hodi reduz transmisaun virus HIV ba komunidade sira.
Presidente INCSIDA I.P Daniel Marçal hatete, relasaun família fen ho laen kaben tenke iha konfiansa/fidelidade ba malu ho nune’e bele reduz problema transmisaun virus HIV, tamba dalabarak kazu HIV akontese mai husi sexu livre ka la seguru.
“Husu ba Inan no Aman atu kuda konfiansa/fiar ba malu, nune’e bele reduz problema transmisaun virus HIV, tamba dalabarak virus HIV daet mai husi familia sira ne’ebé la iha konfiansa ba malu, liuliu envolve a’an iha sexu livre ka sexu ne’ebé la iha proteksaun” Dehan Presidente INCSIDA I.P Daniel Marça, 16/09/2025.
Presidente INCSIDA I.P hatutan, programa sensibilizasaunne’e hanesan kontinuasaun ba misaun no vizaun Institutu Nasional De Combate ao HIV-SIDA, I.P (sigla-INCSIDA), hodi kombate ba problema transmisaun virus HIV iha Timor-Leste, tamba kazu HIV kontinua a’as iha teritoriu Timor-Laran tomak.
“Sensibilizasaun ohin loron hanesan edukasaun ida atu ita bele kompriende saida maka ita sei halo bainhira halo relasaun seksuál, mai ita hamutuk hodi proteze ita-nia aan husi problema transmisaun virus HIV” Dehan Presidente.
Presidente informa, Meiu neʼebé komunidade presiza halo maka voluntariamente tenke ba halo teste ra’an atu bele hateten idak-idak nia estatutu livre hosi HIV ka lae. Virus HIV estraga imi–nia sistema imunidade ho loke dalan ba kualkér moras atu tama isin” Dehan Presidente
Nia salienta globalmente, HIV transmiti liuhosi relasaun seksuál, uza daun sona hamutuk ho ea moris ho HIV ka kontaktu direita ho kanek hosi pasiente HIV, doasaun raan, inklui mós inan sira partu bele transmite ba oan bainhira moris no fó susu ba bebe.
“Maneira prevensaun mak uza profilaxia pós-exposizaun, uza kondom bainhira atu halo relasaun seksuál, evita uza daun estrelijadu sira, proibidu uza ai-moruk droga, sirkunsisaun (sunat) ba mane sira bele prevene mosu HIV/SIDA” Nia reforsa

Entretantu sensiablizasaun informasaun ne’e hetan partisipasaun maximu husi ekipa Nasional Programa promosaun Prevensaun e Komunikasaun , xefe kordenador inklui Diretor Sentru saúde Aileu,Sentru Saúde Remexio, Komadante komando Polisia Nasional Eskuarda Aileu,autoriedade lokal suku no aldeia inklui iha oportunidade ne’e komunidade sira halo testu ra’an hodi hatene sira nia status ba moras transmisaun HIV.
Jornalista :Francisco Pereira
Editor :Sandi Bello
















