Kamboja notifika ONU kona-ba violasaun militár Tailándia nian ne’ebé aumenta iha fronteira

(Internasional)- Nasaun Kamboja formalmente notifika ona Prezidente Konsellu Seguransa Nasoens Unidas (UNSC) no Sekretáriu-Jerál (ONU) kona-ba violasaun sira ne’ebé aumenta hosi forsa armada Nasaun Tailándia iha fronteira, maske iha akordu sesarfogu ne’ebé hetan durante enkontru Espesiál iha loron 28 fulan-Jullu no reafirma iha Enkontru Komité Jerál Fronteira Estraordináriu (GBC) Malázia iha loron 7 fulan-Agostu tinan 2025.

Iha konferénsia imprensa foin lalais ne’e, Chum Sounry Porta-vós husi Ministériu Negósiu Estranjeiru no Kooperasaun Internasionál (MFAIC), konfirma katak diplomata prinsipál Kamboja haruka ona karta ketak ida ba Prezidente UNSC no Sekretáriu-Jerál ONU nian konaba situasaun jeral iha Kamboja.

Iha karta sira ho loron 11 fulan Agostu, Vise-Primeiru-Ministru no Ministru Negósiu Estranjeiru Prak Sokhonn alerta kona-ba ameasa ne’ebé aumenta ba sesárfogu ne’ebé frajil ona entre Kamboja ho Tailándia.

Vise-Primeiru-Ministru no Ministru Negósiu Estranjeiru Prak Sokhonn hatete katak, forsa armada sira husi Tailándia kontinua viola soberania no integridade teritoriál Kamboja hodi kontra lei internasionál no akordu bilaterál sira.

Tuir karta sira, dezde sesarfogu ne’e tama iha vigór iha loron 28 fulan-Jullu, unidade militár Tailandeza atravesa beibeik iha teritóriu Kamboja nian, tau arame farpadu ilegalmente, no harii estrada sira iha pontu oioin iha fronteira.

Sokhonn hatutan tan katak forsa Tailandeza sira tama iha área An Ses hosi provínsia Preah Vihear (Kamboja), iha ne’ebé sira aumenta sira nia prezensa hodi tau arame farpadu, sobu uma sira hosi aldeia kambojanu sira nian no koloka mákina pezadu sira hodi hari’i bunker (abrigu funu) ne’ebe fortifikadu sira nia militar.

Asaun sira-ne’e, nia nota, aliña ho deklarasaun públika ne’ebé halo iha Domingu hosi komandante Rejiaun Ezérsitu Daruak Tailándia nian, ne’ebé deklara abertamente intensaun sira atu hadau Templu Ta Krabei no taka Templu Ta Moan Thom – ne’ebé rua ne’e lokaliza tomak iha teritóriu Kamboja nian.

“Tanba ne’e, Governu Reál Kamboja nian ezije ba Governu reál Tailándia nian no Forsa Armada Tailándia : dahuluk, hapara kedas inkursaun hotu-hotu, okupasaun ilegál sira, no atividade sira seluk ne’ebé viola soberania no integridade territoriál Kamboja nian; segundu, hasai pesoál no ekipamentu militár Tailándia nian hotu hosi teritóriu Kamboja nian ba pozisaun legál ne’ebé estabelese ona fronteira; no datoluk, kumpre tomak no inkondisionalmente ho obrigasaun bilaterál no internasionál sira ne’ebé vinkulativu, inklui akordu sesarfogu nian iha loron 28 fulan-Jullu tinan 2025, no akordu loron 7 fulan-agostu tinan 2025 nian,” dehan Sokhonn.

Entretantu, iha tentativa aparente ida atu desvia krítika sira, nasaun Tailándia rejeita alegasaun katak komandante hosi Rejiaun Ezérsitu Daruak Tailándia nian, Tenente-Jenerál Boonsin Padklang, promete ona atu reklama fali templu rua iha fronteira ne’ebé disputadu hodi viola sesarfogu, maibé la oferese esplikasaun kona-ba oinsá deklarasaun ne’e aliña ho diálogu pasífiku ka respeitu Kambodia nia sosiedade

Tenente-jenerál Boonsin halo komentáriu sira iha Domingu durante serimónia ida iha Kampu Suranaree iha Nakhon Ratchasima ne’ebé partisipa hosi Prezidente Parlamentu Tailándia nian Wan Muhammad Noor Matha no ofisiál sira seluk.

“Ha’u konfirma katak ida-ne’e maka ami nia kastelu, no ami tenke reklama ida-ne’e,” Tenente-Jenerál Boonsin deklara, hodi alega katak tropa Tailándia sira destaka de’it metru 30 hosi templu.

Iha Segunda-feira, Ministériu Defeza Nasionál Kamboja nian akuza “komandante militár seniór tailandés ida” ne’ebé halo planu abertamente atu hadau teritóriu Kamboja nian, hodi bolu nia deklarasaun sira hanesan “evidénsia innegavel” hosi tentativa provokativu no premeditadu ida hodi viola soberania Reinu nian.

Nu’udar resposta, Ministériu Negósiu Estranjeiru Tailándia nian iha Segunda kalan fó sai deklarasaun ida “hodi klarifika reprezentasaun sala ne’ebé halo iha deklarasaun hosi Ministériu Defeza Nasionál Kamboja nian.

Fontes                    : https://www.khmertimeskh.com/

Ekipa Média Mudansa