Timor-Leste Tama ASEAN: Kapasidade Jornalista Presiza Hasa’e Tan

(DÍLI), Quital-Boot, 9 Abril 2026 – Conselho de Imprensa de Timor-Leste (sigla- CI) liuhusi Diretór Ezekutivu Antonio Dias hateten, esforsu sira ne’ebé halo atu hasa’e kapasidade jornalista sira iha Timor-Leste laos de’it responsabilidade institusaun ida nian, maibé kontribuisaun husi parte hotu-hotu, inklui Governu no parseiru sira.

“Formasaun ba jornalista sira importante tebes atu atinji kualidade servisu ne’ebé diak liu, durante ne’e laos signifika katak servisu jornalizmu iha ona nivel diak loos, maibé presiza nafatin esforsu atu melhora liu tan,” dehan Diretór Ezekutivu Antonio Dias iha salaun konferensia CI, Quital-Boot, 09/04/2026.

Diretór Ezekutivu subliña tan katak, ho apoiu husi Sua Exselênsia Primeiru-Ministru importante tebes, laos deit ba Konsellu Imprensa, maibé ba setor mídia tomak iha nasaun ne’e. Apoiu refere hanesan parte husi estratéjia atu garante kualidade informasaun públika.

Relasiona ho sustentabilidade, Konsellu Imprensa propoin atu halo seleksaun ba jornalista sira atu partisipa iha formasaun sira ho nivel diferente, formasaun ne’e bele hahú husi nivel báziku, liu-liu iha área saúde no edukasaun, no kontinua ba área ekonomia no polítika tuir progresu jornalista ida-idak nian.

“Jornalista sira tenke halo progresu gradual, laos deit repete matéria iha nivel báziku, maibé tenke sae ba nivel aas liu tan,” nia dehan.

Diretór Ezekutivu hatutan tan katak, sei envolve jornalista internasionál sira atu fó asisténsia téknika no partilla esperiénsia, medida ida ne’e espera bele ajuda jornalista lokál sira atu kombina teória ho prátika iha servisu loro-loron.

“Ita rekoñese katak formasaun ho durasaun badak, hanesan loron rua deit, seidauk sufisiente atu responde ba nesesidade jornalista sira. Tanba ne’e, presiza iha programa formasaun ne’ebé kontínua no estruturadu atu asegura dezenvolvimentu profisionál ne’ebé sustentavel”. Nia hakotu.

Iha sorin seluk representante Média The Dili Weekly, Miguel Gonçalves hatete iha enkontru ida ho Conselho Imprensa, média no redasaun sira  presiza iha diskusaun klaru kona-ba orsamentu no implementasaun formasaun ba jornalista sira.

Miguel Gonçalves informa katak Conselho Imprensa tenke prepara Rekursu sira ne’ebé iha kapasidade diak atu sai formador, hodi fó formasaun ho pratika ne’ebé efetivu. Objetivu husi inisiativa ne’e atu ajuda jornalista sira kompriende diak liu tan kona-ba lalaok jornalizmu, liu-liu iha kontestu Timor-Leste ne’ebé agora tama ona iha ASEAN.

 

“Importante tebes atu hili formador sira ne’ebé kualifikadu, atu fasilita prosesu aprendizajen ne’ebé efetivu. Depois de formasaun hotu, tenke iha avaliasaun atu haree jornalista sira nia kompriensaun kona-ba tema sira ne’ebé fo ona, tanba durante ne’e ajénsia oioin organiza ona formasaun barak, maibé seidauk iha sistema avaliasaun ne’ebé klaru ba kontiudu no rezultadu formasaun sira ne’e. Situasaun ida ne’e konsidera importante atu hadia, tanba bele afeta kualidade informasaun ne’ebé transmite ba públiku ”nia dehan.

Miguel rekomenda ba Governu atu fó atensaun liu tan ba dezenvolvimentu kontiudu formasaun jornalizmu, inklui mekanizmu avaliasaun ne’ebé diak, atu asegura katak investimentu iha área mídia fó rezultadu ne’ebé efetivu no sustentavel.

Jornalista : Ana Maria da Silva

Editor: Francisco Pereira