(Díli)Lahane Osidental- Maria Brandão de Orleans orijin husi Munisipiu Ainaro Posto administrativu Hatu-beliku,Suku Mulo, Aldeia Kerudu. Hamutuk ho familia kria grupu kuda modo ho objetivu atu suporta oan sira nia necesidade eskola no responde ba preokupasaun uma laran nian.
Iha intervista ho negosiante Maria Brandão de Orleans hateten katak, grupu ne’ebe sira kria husi familia uma laran, hafoin modo ne’ebe sira kuda wainhira to’o iha tempu koileita sira transporta husi Ainaro mai Díli (merkadu Taibesi) hafoin husi ne’e maka sira kontinua fa’an.
“Ami mak hasai osan rasik hodi sosa fini sira ne’e, no fini ne’ebé ami sosa, balun fahe ba komunidade, maibe la’os fahe gratuita, se karik sira iha rezultadu, ami koa balu ba ami nia fini ne’ebé stor ba sira, balu ami selu aumenta ba komunidade sira ne’ebé ami servisu hamutuk. Ami kria grupu familia nia atu servisu hamutuk hodi kuda modo, iha munisipiu Ainaru, Postu Administrativu Hatubuliku, depois ami mak hatutan sira nia ain liman hodi mai fa’an iha kapital, balu ami fa’an husi grupu ne’ebé mak kria ona , i balu ami sosa tutan husi ema seluk hodi mai fa’an iha merkadu.no sosa la’os iha karreta tomak, maibe ami sosa futun lima ho folin dolar ida(1$)” hateten Orleans ba Media Mudansa foin lalais ne’e.
Negosiante ne’e deklara, Antes ne’e nia hahu uluk ho negsoiu fa’an etu (nasi kuning) no dosi maibe ladun hetan rendimentu ne’ebe diak, nune’e negosiante ne’e foti desijaun hodi ba foho kuda modo ho familia sira no lori mai fa’an fila fali iha merkadu Taibesse. No husi rendimentu modo ne’ebe sira nia fa’an kada loron bele hatama rendimentu dollares amerikanu atus rua $200 bele mos liu husi ne’e.
“Difikuldade ne’ebé hau hasoru durante fa’an modo mak wainhira udan, entaun estraga hotu modo ne’ebe ami fa’an sai dodok hotu no mos udan menus kompradores” nia afirma.
Husi modo ne’ebé sira fa’an dalaruma ema la sosa no estraga deit, maibe ho kreativu ne’ebe iha sira hili tau hamutuk hodi sai fila fali adubu organiku ba modo ne’ebe mak sira kuda hela. Hafoin husi ne’e adubu organiku refere sira desloka fila fali ba munisipiu.
Entretantu negosiante Maria Brandão de Orleans daudaun ne’e nia hela aldeia Paiol, Suku Lahane Osidental, postu Administrativu Vera-Cruz,Munisipiu Dili. Enkuantu Maria Brandão iha oan nain ne’en (6) kompostu husi feto tolu (3) no mane (3) no sira hela hotu iha Díli.
Jornalista/estajiada :Isabel dos Santos/Anastacia Lemos
Edítor :Sandi Bello
